Dziecko z adhd – współpraca z nauczycielem – zachowanie

Nauczyciele w naszych szkołach często nie są przygotowani do pracy z dziećmi nadpobudliwymi. Pół biedy, kiedy dziecko ma opinię z poradni Psychologiczno – Pedagogicznej, gdzie są wytyczne dla szkoły i nauczyciel chce z nich korzystać.  Gorzej jak wskazówek nie ma, albo nauczyciel „wie lepiej”.
Jakiś czas temu napisałam list do nauczyciela, który może pomóc zrozumieć istotę zaburzenia. W interesie naszym i naszych dzieci, ale i nauczycieli, którzy z nimi się „męczą” leży współpraca i znalezienie jakiejś skutecznej metody na ogarnięcie problemu.
Dlatego dzisiejszym postem zaczynam mini-serię porad praktycznych.

W naszych realiach klasy są często zbyt liczne, program przeładowany, a nauczyciele mają ograniczone możliwości dyscyplinujące.  Często bywa, że ich lekcje są tak mało atrakcyjne, że uczniowie się nudzą. Bywa i tak, że po prostu nie umieją sobie poradzić. Wtedy jedynym słusznym wydaje się karanie, wpisywanie uwag itp.
Efekt w przypadku addików zwykle odwrotny niż spodziewany, frustracja nauczyciela się powiększa, w dziecku narasta sprzeciw – błędne koło.

To co najbardziej utrudnia pracę to:

przeszkadzanie – odzywanie się wtedy kiedy nie należy, komentowanie, wykrzykiwanie odpowiedzi nawet wtedy kiedy pytanie jest kierowane do kogoś innego, wtrącanie itp.
problem z koncentracją – odpływanie myślami, rozpraszanie się, nieuważanie.
nadruchliwość – wstawanie z ławki, bujanie się na krześle, kręcenie itp.

Zebrałam rady i wskazówki od pracowników poradni, psychologów, którzy pracowali z moim Addikiem, a także nauczycieli, którzy sobie „radzą”.

Dziś podzielę się radami na pierwszy problem – czyli przeszkadzanie

Dzieci z zaburzeniami koncentracji mają trudności w kontrolowaniu swojej impulsywności. Przyczyną jest zbyt niski poziom dopaminy w mózgu, wymuszający natychmiastową reakcję na to, co się dzieje w otoczeniu. Dlatego czasem sprawiają wrażenie, że robią coś lub mówią, bez zastanowienia.  Dziecko takie nie zawsze zdaje sobie sprawę, że komuś przerywa albo, że jego zachowanie przeszkadza innym. Zwykłe powiedzenie mu, że jest niegrzeczne nie pomaga. Często również nawet kiedy wie, że np. robi coś „bez kolejki”, jego impulsywność przewyższa zdolność do samokontroli.

przeszkadzanie, rady dla nauczyciela, adhd, mamaaddika, współpraca z nauczycielem

Rozwiązania w szkole – rady dla nauczyciela

Dzieci z deficytem uwagi (addiki)  potrzebują „przypominajek” odpowiedniego zachowania, żeby nie wypaść z toru. Ale upominanie słowne jest nie zawsze skuteczne.  Może też przynosić odwrotny efekt.
To od czego trzeba zacząć to ustalenie wspólnie z klasą listy zasad obowiązujących na lekcji i upewnienie się, że uczniowie je rozumieją. Lista powinna być przez cały czas widoczna. Możesz dodatkowo podkreślić w niej to, co jest trudne dla dzieci z deficytem uwagi np.  „nie przerywamy, gdy ktoś mówi” , „podnieś rękę zanim się odezwiesz”.

Będzie się jednak zdarzało, pewnie nawet często, że addik nie będzie ich przestrzegał. Mając na względzie niecelowość tego postępowania unikaj ciągłego zwracania mu uwagi, przy wszystkich uczniach. Może to zniszczyć delikatną samoocenę/pewność siebie i przerodzić w agresję. Nie zwracając się personalnie przypomnij o łamanej właśnie zasadzie. Aby nie być zmuszonym do zwracania uwagi „przy wszystkich”,  zawrzyj z uczniem dodatkową umowę,  w której ustalicie sekretny i nieoczywisty dla reszty sygnał, że jego zachowanie jest niewłaściwe i powinien przestać.

Może to być gest, np. malejącej spirali mający oznaczać „uspokój się”. Może to być jakaś plakietka, na której będzie symbol np. litera P oznaczająca „przeszkadzasz”, albo cyfra, która oznacza numer łamanej własnie reguły, pokazana na palcach. Kiedy zachowanie wymyka się spod kontroli pokazujemy umówiony gest/znak

Ponieważ dziecko nie zdaje sobie sprawy jak bardzo jego zachowanie utrudnia pracę dobrze jest mu pokazać kiedy i jak często przeszkadza – np. jeden z nauczycieli używał liczydła, na którym przesuwał koraliki za każdym razem, kiedy uczeń odzywał się niepytany. Tylko oni wiedzieli dlaczego to robi, ale ta wskazówka motywowała ucznia do trzymania w ryzach swojego zachowania.

chwal dobre zachowanie/działanie – to szczególnie ważne dla dzieci z deficytem uwagi, które większość zainteresowania otrzymują w związku ze złym zachowaniem.
Zwłaszcza istotne jest zauważanie dobrego zachowania w tych sytuacjach, gdzie zwykle nie jest ono takie. Chwalić można słownie, ale odnosząc się do konkretnej rzeczy np. „dziś pracowałeś szybko i cicho – dobra robota”, „dziękuję, że poczekałeś, aż będzie twoja kolej”.
Jeśli dziecko czuje się skrępowane pochwałami można wyrazić to gestem np. kciuk w górę, uśmiech lub również ustalić jakiś sekretny znak.

wydrukuj rady cz.1

Wkrótce kolejna część porad  – wspomagacze koncentracji